Home / Genel / Kur Artışlarının Demir Çelik Ürünleri İhracatı Üzerindeki Etkileri

Kur Artışlarının Demir Çelik Ürünleri İhracatı Üzerindeki Etkileri

Demir çelik ihracatımız, 2006 yılında dalgalı bir seyir izlemiştir. Yılın ilk 3 ayı itibariyle, % 6 civarında artış gösteren ihracatımız, Nisan ayında, yurtiçi talepteki canlılığın da tesiriyle, gerileme eğilimi içerisine girmiş, Mayıs ayından itibaren yeniden artmaya başlamıştır. Yılın ikinci çeyreğinde, ihracatta değer yönünden görülen artış eğilimi, kısmen uluslararası piyasada girdi fiyatlarındaki dalgalanmalar sonrasında ortaya çıkan fiyat artışları ile ilgilidir.

Demir çelik ürünleri ihracatımızda aylar itibariyle yaşanan iniş çıkışların, döviz kurlarının seviyesi ile doğrudan bir ilişkisi bulunmamaktadır. Çünkü demir çelik sektöründe, kurlardaki iyileşme, daha ziyade işçilik ve elektrik enerjisi gibi yerli girdiler açısından, sınırlı sayılabilecek ölçüde, olumlu etki yaratmaktadır. Buna karşılık, hurda, cevher, ferroalyaj ve kömür gibi, ağırlıklı bir şekilde yurtdışından temin edilen girdiler, kur etkisinden yararlanamamıştır. Çünkü söz konusu girdilerin yurtiçinden temin edilen bölümü de, süratle uluslararası fiyatlara uyum göstermektedir.

Demir çelik sektöründe gerek fiyatların, gerekse dış ticaretin gelişmesinde, girdi maliyetleri ile uluslararası piyasalardaki arz ve talep dengeleri belirleyici rol oynamaktadır.  Örnek vermek gerekirse, 2004 yılında, ABD’ye yönelik ihracatımız % 164 oranında artmışken, 2005 yılında Çinli üreticilerin iç piyasada tüketilemeyen ürünlerini ABD piyasasına yönlendirmesi ile, ihracatımız % 50 civarında gerilemiştir. Buna karşılık, 2006 yılının ilk yarısında, tersine bir gelişme izlenmiş ve gerek ABD, gerekse AB piyasalarındaki talep artışına paralel olarak, Ocak-Mayıs dönemi itibariyle, ABD’ye yönelik ihracatımız % 99, AB’ye yönelik ihracatımız ise, % 30 civarında artış göstermiştir. İhracattaki söz konusu artışı, bir ölçüde 2005 yılındaki gerilemenin telafisi olarak da yorumlamak mümkündür.

Benzer şekilde, 2006 yılının başlarında uluslararası piyasadaki canlılık ve girdi maliyetlerindeki artış, ABD Doları cinsinden fiyatların yükselmesine imkân sağlamıştır. Döviz kurlarındaki artış ise, TL cinsinden fiyatların daha yüksek oranlarda artması sonucunu doğurmuştur.

Hemen belirtmek gerekir ki, demir çelik sektöründe kur faktörünün ihracata yönlendirme şeklinde doğrudan bir etkisi bulunmamakla birlikte, TL cinsinden % 60’a varan fiyat artışlarının, yurtiçi talepte sebep olduğu daralma, üreticiler açısından ihracatı zorunlu kılmıştır. TOKİ ihalelerinin askıya alınmasını, iç piyasada TL cinsinden fiyatların yükselmesine sebebiyet veren döviz kurlarındaki artışın yol açtığı talep daralmasına müşahhas bir örnek olarak göstermek mümkündür.  Diğer taraftan, kurlardaki iniş çıkışlara paralel olarak, TL cinsinden fiyatlarda gözlenen dalgalanmalar da, bazı yatırım kararlarının ve talebin ertelenmesi sonucunu doğurabilmiştir.

Son iki hafta içerisinde, döviz kurlarındaki ve döviz cinsinden fiyatlardaki gerileme yüzünden, demir çelik ürünlerinin TL cinsinden fiyatlarında da ciddi bir gerileme yaşanmıştır. Ekonomide genel bir istikrarın sağlanması halinde, iç talepteki canlılığın devam edeceği tahmin edilmektedir. Aksi taktirde, yurtiçi talebin daraldığı noktada, sektörün ihracata yönelmesi kaçınılmaz olmaktadır.

Buradan, kur etkisinin hafife alınabileceği sonucu çıkartılmamalıdır. Kurlar, her sektörün dış ticaretinde farklı oranlarda ağırlığa sahip bulunmaktadır. Demir çelik sektörünün kur etkisinden elde ettiği avantaj, tekstil ve hazır giyim gibi sektörlere kıyasla, çok daha sınırlı bir seviyede kalmaktadır.

Sektörümüzün ihracat performansını uluslararası piyasa dinamikleri ve yurtiçi talep durumu belirlemektedir. Önümüzdeki aylarda, ağırlıklı bir şekilde iç ve dış piyasalardaki talep koşulları çerçevesinde, ihracatımız şekillenecektir. Çin’in geleneksel ihraç pazarlarımızda giderek artan ölçülerde ağırlığını hissettirmeye başlaması, Haziran ve Temmuz aylarında gözlenen yüksek oranlı ihracat artışının, yılın son çeyreğinde yavaşlayabileceği ihtimalini gündeme getirmektedir [1].

Kaynaklar:

[1] www.dcud.org.tr/sektor/kurlar.doc (28.10.2009)

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir